Theo Thông tư 30/2026/TT-BYT, hiệu lực từ 10/7/2026, xốt bao gói sẵn bán cho người tiêu dùng phải ghi năm chỉ tiêu: năng lượng, chất đạm, carbohydrat, chất béo và natri. Xốt có thêm đường phải ghi thêm đường tổng số. Bên đứng tên nhãn chịu trách nhiệm số liệu.
Với chủ thương hiệu đi gia công, bảng dinh dưỡng không chỉ là một ô trên nhãn. Nó kéo theo việc đo đạc, lưu hồ sơ và in lại bao bì mỗi khi đổi công thức. Bài này tóm tắt những gì văn bản yêu cầu, những loại sản phẩm nằm ngoài phạm vi và cách chuẩn bị số liệu cho một dòng xốt mới.
1. Thông tư 30/2026/TT-BYT quy định gì về nhãn dinh dưỡng?
Thông tư 30/2026/TT-BYT do Bộ Y tế ký ngày 09/7/2026 hướng dẫn nội dung và cách ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm. Văn bản có hiệu lực từ ngày 10/7/2026, đồng thời Thông tư 29/2023/TT-BYT ngày 30/12/2023 hết hiệu lực (văn bản Thông tư 30/2026/TT-BYT).
Phạm vi là thực phẩm bao gói sẵn được sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, lưu thông tại Việt Nam; đối tượng áp dụng là tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm ghi nhãn. Khi đặt gia công theo công thức riêng, đó thường là chủ thương hiệu, như đã phân tích trong bài về trách nhiệm ghi nhãn sản phẩm gia công. Theo LuatVietnam, nội dung bắt buộc gần như giữ nguyên so với Thông tư 29/2023, điểm mới chủ yếu là cập nhật căn cứ pháp lý (LuatVietnam, 11/7/2026).
2. Nhãn dinh dưỡng cho xốt phải ghi những chỉ tiêu nào?
Nhãn dinh dưỡng cho xốt phải có năm chỉ tiêu bắt buộc: năng lượng, chất đạm, carbohydrat, chất béo và natri (Điều 5). Đường tổng số là bắt buộc với “thực phẩm khác cho thêm đường”, nên phần lớn xốt chấm, xốt ướp có đường đều thuộc diện này. Chất béo bão hòa chỉ bắt buộc khi thực phẩm được chế biến dưới hình thức chiên rán.
Bảng dưới đây tổng hợp Điều 5, Điều 6, Phụ lục I và Phụ lục II của Thông tư thành một trang tra cứu cho bộ phận R&D và thiết kế nhãn:
| Chỉ tiêu | Khi nào bắt buộc | Đơn vị | Không bắt buộc ghi nếu dưới (Phụ lục I) | Giá trị tham chiếu (Phụ lục II) |
|---|---|---|---|---|
| Năng lượng | Luôn bắt buộc | kcal | 4 kcal/100 ml (dạng lỏng) | 2.000 kcal |
| Chất đạm | Luôn bắt buộc | g | 0,5 g/100 g hoặc 100 ml | 50 g |
| Carbohydrat | Luôn bắt buộc | g | 0,5 g/100 g hoặc 100 ml | 325 g |
| Chất béo | Luôn bắt buộc | g | 0,5 g/100 g hoặc 100 ml | 56 g |
| Natri | Luôn bắt buộc | mg | 5 mg/100 g | 2.000 mg |
| Đường tổng số | Thực phẩm có cho thêm đường | g | 0,5 g/100 g hoặc 100 ml | Chưa có giá trị khuyến nghị |
| Chất béo bão hòa | Thực phẩm chế biến dưới hình thức chiên rán | g | 0,1 g/100 g hoặc 100 ml | 20 g |
Giá trị được ghi bằng số, tính theo 100 g hoặc 100 ml, theo một khẩu phần đã nêu trên nhãn, hoặc theo mỗi phần đóng gói khi nhà sản xuất công bố số phần trong bao gói (Điều 6). Dung sai cho phép thực hiện theo khoản 1 Điều 49 Nghị định 37/2026/NĐ-CP.
2.1. Ghi % giá trị tham chiếu cho natri thế nào?
Phần trăm giá trị tham chiếu là phần ghi thêm, không bắt buộc. Nếu chọn ghi, lấy hàm lượng chia cho giá trị ở Phụ lục II. Ví dụ với số liệu giả định: một loại xốt chấm có 3.000 mg natri trong 100 g, khẩu phần ghi trên nhãn là 10 g. Mỗi khẩu phần chứa 300 mg natri, tương đương 15% của 2.000 mg.
Cách trình bày theo khẩu phần thường giúp người mua hình dung lượng thực sự dùng trong một bữa, trong khi cột 100 g dễ so sánh giữa các sản phẩm. Hai cách đều hợp lệ, miễn là nhất quán và khẩu phần được ghi rõ trên nhãn.

3. Xốt, gia vị nào không bắt buộc ghi thành phần dinh dưỡng?
Điều 1 khoản 2 của Thông tư liệt kê các nhóm không thuộc phạm vi điều chỉnh. Những nhóm gần với ngành xốt, gia vị gồm:
- Nguyên liệu, thực phẩm không bán trực tiếp cho người tiêu dùng.
- Thực phẩm chỉ có một thành phần nguyên liệu duy nhất.
- Muối thực phẩm, muối tinh; giấm ăn và chất thay thế giấm (kể cả loại chỉ bổ sung hương liệu).
- Hương liệu, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm.
- Thực phẩm do cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ sản xuất theo khoản 10 Điều 3 Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Các nhóm này vẫn có thể tự nguyện ghi; khi đó phải ghi theo đúng Thông tư (Điều 1 khoản 3). Một xốt phối trộn từ nhiều nguyên liệu và bán lẻ trên kệ thì không thuộc các trường hợp trên. Xốt cung cấp riêng cho bếp của chuỗi nhà hàng, không bán cho người tiêu dùng, có thể thuộc nhóm đầu tiên, nhưng nên xin ý kiến cơ quan quản lý trước khi bỏ bảng dinh dưỡng.
4. Nỗi đau của doanh nghiệp
- Bao bì in sẵn số lượng lớn: mỗi lần chỉnh công thức, kể cả chỉ giảm muối hay đường, các con số trên nhãn có thể phải đổi theo.
- Nhiều quy cách, nhiều mã sản phẩm: cùng một công thức đóng chai, túi và gói nhỏ cần thống nhất cách ghi theo 100 g hay theo khẩu phần.
- Natri của xốt thường cao: nước mắm, nước tương, muối là thành phần chính của nhiều dòng xốt, nên con số natri dễ khiến người mua chú ý; số liệu sai lệch sẽ rất khó giải thích.
- Phụ thuộc số liệu của nhà máy: nếu không giữ phiếu kết quả gốc, chủ thương hiệu khó chứng minh nguồn gốc con số khi bị kiểm tra.
5. Kinh nghiệm thực tế
- Chốt công thức trước, đo dinh dưỡng sau: chỉ gửi mẫu đo khi công thức và quy trình nấu đã ổn định, tránh đo lại nhiều lần.
- Dùng kết quả phòng thử nghiệm và lưu hồ sơ: có thể gộp các chỉ tiêu dinh dưỡng vào đợt gửi mẫu khi chọn chỉ tiêu kiểm nghiệm cho xốt để tự công bố.
- Chọn một cơ sở tính và giữ nhất quán: nếu ghi theo khẩu phần, hãy ghi rõ khẩu phần bằng gam hoặc mililit ngay trong bảng.
- Soát bản in theo bảng tra cứu: kiểm tra đơn vị (kcal, g, mg), dòng đường tổng số với xốt có đường và ngưỡng miễn ghi ở Phụ lục I trước khi duyệt maket.
- Ghi nhớ mốc chuyển tiếp: sản phẩm chưa ghi dinh dưỡng theo Thông tư nhưng đã sản xuất, nhập khẩu, lưu thông trước ngày 01/01/2026 được lưu thông đến hết hạn sử dụng (Điều 8).
6. Doanh nghiệp cần lưu ý gì
Bảng dinh dưỡng nên được đưa vào danh sách việc cần làm ngay từ giai đoạn làm mẫu, cùng với nhãn, hạn sử dụng và hồ sơ tự công bố. Khi đánh giá nhà máy gia công gia vị đạt chuẩn, hãy hỏi rõ ai gửi mẫu, ai đứng tên phiếu kết quả và bên nào cập nhật số liệu khi công thức thay đổi.
CiCook vận hành hệ thống quản lý an toàn thực phẩm đạt ISO 22000:2018 và HACCP, cấp COA cho từng lô hàng. Chủ thương hiệu có thể dùng các hồ sơ này làm căn cứ đối chiếu khi chuẩn bị nhãn.
Câu hỏi thường gặp
Xốt sản xuất trước năm 2026 chưa có bảng dinh dưỡng có được bán tiếp không?
Có. Theo Điều 8 Thông tư 30/2026/TT-BYT, sản phẩm chưa ghi thành phần dinh dưỡng theo Thông tư nhưng đã sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh hoặc lưu thông trước ngày 01/01/2026 được tiếp tục lưu thông đến hết hạn sử dụng ghi trên nhãn.
Nhãn dinh dưỡng của xốt tính theo 100 g hay theo khẩu phần?
Cả hai đều được. Điều 6 cho phép tính theo 100 g hoặc 100 ml, theo một khẩu phần đã xác định trên nhãn, hoặc theo mỗi phần đóng gói khi công bố số phần trong bao gói. Điều quan trọng là ghi rõ cơ sở tính.
Cần rà soát nhãn cho dòng xốt nhãn riêng? Gửi yêu cầu nhận báo giá gia công hoặc gọi hotline 0813 378 398, nhắn Zalo OA CiCook.
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế (09/7/2026): Thông tư 30/2026/TT-BYT hướng dẫn nội dung, cách ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm
- Sức khỏe & Đời sống (12/7/2026): Bộ Y tế: 5 thông tin dinh dưỡng bắt buộc phải ghi trên nhãn thực phẩm
- LuatVietnam (11/7/2026): Thông tư 30/2026/TT-BYT: 5 thông tin dinh dưỡng bắt buộc phải ghi trên nhãn thực phẩm
- Báo Đầu tư (13/7/2026): Bộ Y tế siết quy định ghi nhãn thực phẩm, bắt buộc công bố giá trị dinh dưỡng
Bài viết do Ban biên tập CiCook tổng hợp và biên soạn từ các nguồn được dẫn ở mục Nguồn tham khảo. Thông tin mang tính tham khảo, vui lòng đối chiếu văn bản gốc trước khi ra quyết định kinh doanh.