CiCook ODM SeasoningGIA CÔNG XỐT & GIA VỊ Chat Zalo

Chất bảo quản trong xốt gia công: giới hạn và cách ghi nhãn

Chất bảo quản trong xốt chỉ được dùng khi có trong danh mục của Thông tư 24/2019/TT-BYT và không vượt mức tối đa. Với nhóm nước chấm 12.6, sorbat và benzoat cùng giới hạn 1.000 mg/kg. Nhãn phải ghi tên nhóm “chất bảo quản” kèm tên chất hoặc mã INS.

Khi đặt gia công, chủ thương hiệu thường hỏi nhà máy “có cần chất bảo quản không”, nhưng ít khi hỏi tiếp: được dùng bao nhiêu, tính theo chất nào, nguyên liệu mua ngoài đã có sẵn thì sao, và nhãn phải ghi thế nào. Bài này gom các câu trả lời đó theo văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm tháng 11/2026.

1. Chất bảo quản trong xốt được dùng theo quy định nào?

Văn bản gốc là Thông tư 24/2019/TT-BYT của Bộ Y tế, ban hành ngày 30/8/2019, có hiệu lực từ 16/10/2019. Thông tư đã được sửa đổi bởi Thông tư 17/2023/TT-BYT (hiệu lực 09/11/2023) và bãi bỏ một phần bởi Thông tư 08/2024/TT-BYT (hiệu lực 24/5/2024); Bộ Y tế đã ban hành văn bản hợp nhất năm 2024 gom các lần sửa này.

Theo Điều 5 và Điều 7, phụ gia phải nằm trong danh mục được phép (Phụ lục 1), dùng đúng nhóm thực phẩm và không vượt mức sử dụng tối đa (ML) ở Phụ lục 2A, 2B. Thông tư còn yêu cầu dùng ở mức thấp nhất đủ đạt tác dụng kỹ thuật và không được lừa dối người tiêu dùng.

  • ML (mức sử dụng tối đa): lượng phụ gia tối đa cho một nhóm thực phẩm, thường tính bằng mg/kg hoặc mg/l (Điều 3).
  • Nhóm thực phẩm: mã số theo Phụ lục 4, ví dụ 12.6 là “nước chấm và các sản phẩm tương tự”.
  • Phụ gia mang vào: phụ gia có sẵn trong nguyên liệu, được quy định riêng tại Điều 9.

2. Xốt được dùng chất bảo quản nào, tối đa bao nhiêu?

Hai nhóm chất bảo quản phổ biến nhất cho xốt là sorbat (như acid sorbic INS 200, kali sorbat INS 202) và benzoat (như natri benzoat INS 211). Với nhóm 12.6, cả hai cùng có mức tối đa 1.000 mg/kg, nhưng cách tính khác nhau: sorbat tính theo acid sorbic, benzoat tính theo acid benzoic.

Nhóm chất bảo quảnNhóm thực phẩm (mã Phụ lục 4)Mức tối đaCách tính
Sorbat12.6 Nước chấm và các sản phẩm tương tự1.000 mg/kgTheo acid sorbic
Benzoat12.6 Nước chấm và các sản phẩm tương tự1.000 mg/kgTheo acid benzoic
Sorbat12.9.2.1 Nước tương lên men1.000 mg/kgTheo acid sorbic
Natri benzoat (INS 211)Nước tương (Phụ lục 2B)1.000 mg/kgKhông ghi chú
Sorbat12.2 Gia vị, thảo mộc, đồ gia vị1.000 mg/kgTheo acid sorbic
Benzoat12.2.2 Đồ gia vị1.000 mg/kgTheo acid benzoic
Tổng hợp từ Phụ lục 2A, 2B và ghi chú 13, 42 trong văn bản hợp nhất Thông tư 24/2019/TT-BYT (Bộ Y tế, 2024).

2.1. Xốt của bạn thuộc nhóm thực phẩm nào?

Phần lớn xốt chấm, xốt lẩu dạng lỏng rơi vào nhóm 12.6, trong đó 12.6.2 là “nước chấm không ở dạng nhũ tương” (ví dụ tương cà, tương ớt) và 12.6.4 là “nước chấm trong” (ví dụ nước mắm). Điều 6 cho phép quy định của nhóm lớn áp dụng cho nhóm con, trừ khi có quy định khác. Lưu ý mã nhóm chỉ dùng để tra phụ gia, không dùng để đặt tên sản phẩm trên nhãn.

2.2. Vì sao phải quy đổi khi dùng dạng muối?

Nhà máy thường dùng natri benzoat hoặc kali sorbat vì dễ tan, trong khi giới hạn lại tính theo acid. Quy đổi theo khối lượng phân tử, 1.000 mg acid benzoic tương đương khoảng 1.180 mg natri benzoat, và 1.000 mg acid sorbic tương đương khoảng 1.340 mg kali sorbat. Bỏ qua bước này dễ dẫn tới hai sai lệch: tưởng vượt mức khi chưa vượt, hoặc ngược lại khi đọc phiếu kiểm nghiệm ghi theo một cách tính khác.

Tay đeo găng hút mẫu xốt màu đỏ bên cạnh máy đo pH và cân điện tử trong phòng thí nghiệm
Tay đeo găng hút mẫu xốt màu đỏ cạnh máy đo pH và giá ống nghiệm trong phòng thí nghiệm (Ảnh minh họa tạo bằng AI)

3. Nguyên liệu đã có chất bảo quản thì tính thế nào?

Chất bảo quản có sẵn trong nguyên liệu (nước mắm, tương ớt, xốt nền mua ngoài) vẫn được tính là phụ gia mang vào. Theo Điều 9, phụ gia này chỉ được chấp nhận khi được phép dùng trong nguyên liệu đó, không vượt mức tối đa trong nguyên liệu, và trong thành phẩm cũng không vượt mức tối đa tương ứng.

Với xốt lẩu hay nước chấm pha từ nhiều thành phần, tổng lượng benzoat hoặc sorbat trong thành phẩm là phần nhà máy thêm vào cộng với phần đi theo nguyên liệu. Vì vậy, nên xin phiếu kiểm nghiệm hoặc thông số của từng nguyên liệu có phụ gia trước khi chốt công thức, và kiểm lại hàm lượng ở thành phẩm. Phần này nên đi cùng việc chọn chỉ tiêu kiểm nghiệm cho xốt gia vị khi tự công bố.

4. Ghi chất bảo quản trên nhãn xốt như thế nào?

Nhãn phải ghi tên nhóm phụ gia và tên chất hoặc mã số quốc tế INS. Quy định này nằm ở Điều 48 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 23/01/2026 và thay thế Nghị định 43/2017/NĐ-CP về ghi nhãn. Thành phần ghi theo thứ tự khối lượng từ cao đến thấp; ví dụ có thể ghi “chất bảo quản (211)” hoặc “chất bảo quản (natri benzoat)”.

Điều 9 Thông tư 24/2019/TT-BYT cho phép không ghi phụ gia mang vào nếu nó không còn tác dụng kỹ thuật trong thành phẩm. Tuy vậy, tên và địa chỉ các bên trên nhãn vẫn phải đúng quy định ghi tên, địa chỉ trên nhãn xốt gia công.

4.1. Khi nào được ghi “không chất bảo quản”?

Chỉ khi sản phẩm và cả nguyên liệu sản xuất đều không chứa chất bảo quản. Điều 48 Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định: nếu nhãn nhấn mạnh không có một thành phần thì thành phần đó không được có trong hàng hóa lẫn nguyên liệu. Xốt dùng nước mắm hay tương ớt có benzoat thì không đáp ứng, dù nhà máy không thêm chất bảo quản nào.

5. Nỗi đau của doanh nghiệp

  • Muốn nhãn “sạch” nhưng cần hạn dài: bỏ chất bảo quản buộc phải bù bằng pH, độ mặn, đường, thanh trùng hoặc bao bì, và hạn sử dụng phải thử lại.
  • Không biết nguyên liệu mua ngoài có gì: nước mắm, tương ớt, xốt nền thường có benzoat hoặc sorbat nhưng ít khi được báo trước cho bên đặt hàng.
  • Phiếu kiểm nghiệm và công thức “lệch nhau”: một bên ghi theo dạng muối, một bên theo acid, dẫn tới tranh cãi vượt hay không vượt mức.
  • Nhãn in sẵn số lượng lớn: đổi công thức (thêm hoặc bỏ chất bảo quản) là phải sửa nhãn và hồ sơ tự công bố.

6. Kinh nghiệm thực tế

  1. Yêu cầu nhà máy ghi rõ trong bảng công thức: tên chất, mã INS, liều dùng và hàm lượng quy đổi theo acid.
  2. Lập danh sách nguyên liệu có phụ gia mang vào (nước mắm, tương, xốt nền, gia vị pha sẵn) kèm thông số của nhà cung cấp.
  3. Quyết định chuyện “không chất bảo quản” ngay từ khi làm mẫu, vì nó kéo theo việc chọn nguyên liệu, bao bì và cách xác định hạn sử dụng của xốt.
  4. Đưa hàm lượng benzoat và sorbat vào phiếu kiểm nghiệm thành phẩm, kể cả khi chỉ một trong hai được thêm vào.
  5. Soát lại dòng thành phần trên nhãn mỗi khi đổi nhà cung cấp nguyên liệu, không chỉ khi đổi công thức.

7. Doanh nghiệp cần lưu ý gì

Trước khi ký đơn gia công, hãy thống nhất ba điểm về chất bảo quản trong xốt: có dùng hay không, nếu dùng thì chất nào và hàm lượng quy đổi bao nhiêu, và nhãn sẽ ghi gì. Cả ba điểm này nên nằm trong hồ sơ duyệt mẫu để tránh phải in lại nhãn sau này.

CiCook gia công xốt, gia vị theo ISO 22000:2018 và HACCP, cung cấp COA cho từng lô và ký NDA để bảo vệ công thức của khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

Natri benzoat trong tương ớt được dùng tối đa bao nhiêu?

Tương ớt thuộc nhóm 12.6 (nước chấm và các sản phẩm tương tự), nơi nhóm benzoat được dùng tối đa 1.000 mg/kg, tính theo acid benzoic. Quy đổi theo khối lượng phân tử, mức này tương đương khoảng 1.180 mg natri benzoat mỗi kg.

Xốt dùng nước mắm có chất bảo quản có được ghi “không chất bảo quản”?

Không. Điều 48 Nghị định 37/2026/NĐ-CP yêu cầu thành phần được nhấn mạnh là không có thì không được có trong cả sản phẩm lẫn nguyên liệu sản xuất, nên chất bảo quản đi theo nước mắm vẫn bị tính.

Nhận báo giá gia công xốt, gia vị hoặc gọi hotline 0813 378 398 hoặc Zalo OA CiCook.

Nguồn tham khảo

Bài viết do Ban biên tập CiCook tổng hợp và biên soạn từ các nguồn được dẫn ở mục Nguồn tham khảo. Thông tin mang tính tham khảo, vui lòng đối chiếu văn bản gốc trước khi ra quyết định kinh doanh.

← Xem thêm tin tức ngành
Nhận báo giá

Kể cho chúng tôi về sản phẩm bạn muốn làm

Đội ngũ CiCook phản hồi trong giờ làm việc (8:30 đến 16:30, thứ Hai đến thứ Bảy).

  • Hotline / WhatsApp: +84 813 378 398
  • Zalo: Zalo OA CiCook
  • Email: love@cicook.vn
  • Nhà máy: 1129 Nguyễn Xiển, Khu phố 6, P. Long Bình, TP.HCM
  • Văn phòng: Tòa nhà TPS, 31B đường 23, P. Hiệp Bình, TP.HCM

Để CiCook tính toán bài toán chi phí và tư vấn giải pháp gia công tối ưu nhất, mình chia sẻ nhanh giúp em vài thông tin này nhé:

    Zalo