Ngày 20/10/2026, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội thẩm tra dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) gồm 9 chương, 74 điều. Dự thảo chuyển sang hậu kiểm theo nguy cơ, buộc doanh nghiệp xốt, gia vị siết hồ sơ, kiểm nghiệm.
1. Tin chính
Theo báo Đại biểu Nhân dân ngày 20/10/2026, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã họp Phiên toàn thể lần thứ Sáu để thẩm tra dự án luật, do Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải chủ trì, với sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan. Dự thảo gồm 9 chương, 74 điều, bao quát điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, kiểm nghiệm và đánh giá nguy cơ, quản lý sản xuất, kinh doanh, thanh tra và xử lý vi phạm.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết sau hơn 15 năm thi hành, Luật năm 2010 bộc lộ hạn chế: phân công trách nhiệm chưa rõ, kiểm nghiệm và truy xuất nguồn gốc còn yếu, dữ liệu giám sát chưa đầy đủ, cùng thách thức mới từ thương mại điện tử. Ủy ban đề nghị làm rõ việc tiếp nhận hồ sơ công bố không biến tự công bố thành tiền kiểm, rà soát thời hạn hiệu lực của bản công bố và giấy chứng nhận cơ sở, đồng thời bảo vệ bí mật kinh doanh khi chuyển đổi số.
Theo Dân trí ngày 16/10/2026, dự luật nằm trong nhóm bốn dự án Bộ Y tế trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI (khai mạc ngày 17/10). Thực phẩm sẽ được chia thành nhóm nguy cơ cao và nguy cơ thấp; chỉ một số nhóm nguy cơ cao phải đăng ký bản công bố sản phẩm, còn phần lớn sản phẩm khác chỉ công bố tiêu chuẩn theo quy định. Truy xuất nguồn gốc là bắt buộc với nhóm nguy cơ cao.
2. Diễn biến thị trường và lộ trình Luật An toàn thực phẩm sửa đổi
Đợt sửa luật diễn ra sau một năm nhiều biến động về văn bản hướng dẫn. Theo báo Nhân Dân, Chính phủ ban hành Nghị quyết 15/2026/NQ-CP (hiệu lực từ 6/4/2026) tạm ngưng Nghị định 46/2026/NĐ-CP cho đến khi luật sửa đổi và nghị định hướng dẫn mới có hiệu lực; trong thời gian này, Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục được áp dụng.
Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, tại phiên thẩm tra ngày 1/10/2026, dự thảo đã được rút gọn từ 76 xuống 74 điều và có một chương riêng về hậu kiểm. Bộ Y tế được giao làm đầu mối, trực tiếp là Cục An toàn thực phẩm, thay cho cơ chế phân tán giữa 3 bộ; 34 tỉnh, thành thống nhất mô hình Chi cục An toàn thực phẩm thuộc Sở Y tế.
| Nội dung | Đang áp dụng (Nghị định 15/2018/NĐ-CP) | Dự thảo luật sửa đổi (theo báo chí, 10/2026) |
|---|---|---|
| Thực phẩm bao gói sẵn thông thường | Tự công bố, kèm phiếu kiểm nghiệm trong 12 tháng | Phần lớn chỉ công bố tiêu chuẩn, lưu thông và chịu hậu kiểm theo nguy cơ |
| Nhóm phải đăng ký bản công bố | Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dinh dưỡng y học, chế độ ăn đặc biệt, dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng, một số phụ gia | Một số nhóm nguy cơ cao (thực phẩm có công bố sức khỏe; cho trẻ dưới 36 tháng, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người bệnh) |
| Cơ quan đầu mối | Phân tán giữa 3 bộ | Bộ Y tế (Cục An toàn thực phẩm) |
| Truy xuất nguồn gốc | Chưa có cơ sở dữ liệu quốc gia liên thông | Bắt buộc với nhóm nguy cơ cao; xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia |
| Cấu trúc | Luật 2010 | 9 chương, 74 điều |
Ngày hiệu lực của luật mới chưa được công bố trong các nguồn trên. Chủ nhiệm Ủy ban cho biết một số nội dung còn ý kiến khác nhau và cần tiếp tục rà soát, nên chi tiết cuối cùng có thể khác so với dự thảo hiện nay.
Cập nhật ngày 22/11/2026: dự án luật đã được lùi sang Kỳ họp thứ 3 (tháng 5/2027); xem mốc mới của Luật An toàn thực phẩm sửa đổi và văn bản đang áp dụng.
3. Nỗi đau của doanh nghiệp
Rủi ro dồn về khâu sau. Khi hậu kiểm là trọng tâm, sản phẩm được lưu thông sớm hơn nhưng có thể bị lấy mẫu trên thị trường bất cứ lúc nào. Một lô lệch chỉ tiêu so với bản công bố sẽ trở thành vấn đề pháp lý, không chỉ là vấn đề chất lượng.
Trách nhiệm thu hồi rộng. Theo Cổng TTĐT Chính phủ, Chính phủ giữ quan điểm doanh nghiệp tự công bố phải chịu trách nhiệm thu hồi, kể cả khi sai lệch chỉ tiêu cảm quan. Với xốt và gia vị, màu, mùi, độ sánh vốn dễ dao động theo mùa nguyên liệu, đây là áp lực lớn về độ đồng đều giữa các mẻ.
Ai đứng tên, ai chịu trách nhiệm. Đại biểu đã đề nghị làm rõ trách nhiệm dân sự liên đới của cơ sở đứng tên bản công bố khi xảy ra sự cố. Với mô hình nhãn riêng, chủ thương hiệu và nhà sản xuất thường chưa phân định rõ điều này trong hợp đồng.
Chi phí tuân thủ và dữ liệu. Yêu cầu truy xuất và kết nối dữ liệu số có thể kéo theo chi phí phần mềm, mã lô, lưu hồ sơ. Ủy ban đã đề nghị phân tầng nghĩa vụ dữ liệu theo quy mô doanh nghiệp, cho thấy gánh nặng với cơ sở nhỏ là mối lo thực tế.
4. Kinh nghiệm thực tế
- Rà lại bản công bố hiện có: đối chiếu từng chỉ tiêu đã công bố với kết quả kiểm nghiệm gần nhất; chỉ tiêu nào sản xuất thực tế khó giữ ổn định thì nên điều chỉnh khoảng dao động hợp lý.
- Kiểm nghiệm định kỳ, không chỉ khi công bố: lập lịch gửi mẫu lưu thông tới phòng thử nghiệm được chỉ định hoặc đạt ISO/IEC 17025 để phát hiện sai lệch trước cơ quan hậu kiểm. Các nhóm chỉ tiêu thường cần có được tổng hợp trong bài về chỉ tiêu kiểm nghiệm xốt, gia vị khi tự công bố.
- Hỏi nhà sản xuất 4 câu: có COA từng lô không; lưu mẫu bao lâu; mã lô truy được tới lô nguyên liệu nào; xử lý ra sao khi có yêu cầu thu hồi.
- Ghi rõ trách nhiệm trong hợp đồng gia công: ai đứng tên công bố, ai chịu chi phí thu hồi, ai lưu hồ sơ truy xuất và trong bao lâu.
- Chuẩn hóa dữ liệu ngay từ bây giờ: mã lô, hạn dùng, nhà cung cấp nguyên liệu nên được lưu dạng số, để sẵn sàng khi hệ thống dữ liệu quốc gia vận hành.

5. Doanh nghiệp cần lưu ý gì
Trong lúc chờ luật được thông qua, Nghị định 15/2018/NĐ-CP vẫn là căn cứ để công bố sản phẩm. Thương hiệu nên dùng giai đoạn này để chuẩn hóa hồ sơ, hợp đồng và dữ liệu lô hàng, thay vì đợi văn bản mới mới bắt đầu. Xem thêm các bước kiểm soát trong quy trình gia công xốt, gia vị. Danh mục giấy tờ nên chuẩn bị được tóm tắt trong bài chuẩn bị hồ sơ trước khi đặt gia công xốt, gia vị.
Tại CiCook, mỗi lô hàng gia công đều có COA, nhà máy đạt chứng nhận ISO 22000:2018 và áp dụng HACCP.
Câu hỏi thường gặp
Luật An toàn thực phẩm sửa đổi khi nào có hiệu lực?
Chưa có ngày hiệu lực chính thức. Dự thảo được trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Hai, khóa XVI (khai mạc 17/10/2026); trong thời gian chờ, Nghị định 15/2018/NĐ-CP vẫn được áp dụng.
Xốt, gia vị đóng gói có phải đăng ký bản công bố sản phẩm không?
Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, xốt và gia vị bao gói sẵn thông thường thuộc diện tự công bố, không thuộc danh mục phải đăng ký tại Điều 6. Dự thảo mới cũng chỉ yêu cầu đăng ký với một số nhóm nguy cơ cao.
Cần rà soát hồ sơ công bố hoặc gia công xốt, gia vị nhãn riêng? Liên hệ CiCook để rà soát hồ sơ và gia công nhãn riêng hoặc gọi hotline 0813 378 398 hoặc Zalo OA CiCook.
Nguồn tham khảo
- Báo Đại biểu Nhân dân (20/10/2026): Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường họp Phiên toàn thể lần thứ Sáu
- Cổng TTĐT Chính phủ (01/10/2026): Thẩm tra dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)
- Dân trí (16/10/2026): Đề xuất loạt thay đổi về khám chữa bệnh, an toàn thực phẩm, hiến tạng
- Báo Nhân Dân (08/04/2026): Tiếp tục tạm ngưng áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP về an toàn thực phẩm
- Thư viện Pháp luật: Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật An toàn thực phẩm
Bài viết do Ban biên tập CiCook tổng hợp và biên soạn từ các nguồn được dẫn ở mục Nguồn tham khảo. Thông tin mang tính tham khảo, vui lòng đối chiếu văn bản gốc trước khi ra quyết định kinh doanh.